Alergie wiosną

Nadejście wiosny dla coraz większej grupy osób oznacza pojawienie się problemów związanych z sezonowym zapaleniem błony śluzowej nosa, popularnie zwanym alergią. Alergia jest niewłaściwą, nadmierną reakcją systemu immunologicznego na określony czynnik lub czynniki znajdujące się w środowisku. Czynniki te są obojętne, nieszkodliwe dla większości ludzi i tylko u niektórych, nadwrażliwych na nie powodują wystąpienie określonych objawów. Pierwszy kontakt z czynnikiem uczulającym zwykle nie daje objawów. Rozwijają się one dopiero po kilku, kilkunastu a czasem nawet po kilkuset spotkaniach z alergenem.

Wraz z wiosną rozpoczyna się sezon pylenia roślin. Pyłki, roznoszone przez wiatr, powodują u osób na nie uczulonych, ściśle związane z sezonowością pylenia roślin, pojawienie się objawów alergicznych. W Polsce wyróżnić można trzy okresy występowania alergii związanych z pyleniem roślin: od połowy lutego do maja przeważają w powietrzu pyłki drzew liściastych, od końca maja do połowy lipca odnotowuje się największe stężenie pyłków traw, a sierpień i wrzesień to okres największego pylenia chwastów. Alergicy najczęściej uskarżają się na objawy ze strony oczu i nosa. Często występującymi objawami są trudności z oddychaniem, uczucie zatkanego nosa, swędzenie wewnątrz przewodów nosowych, napady kichania, wodnista wydzielina z nosa, zaczerwienie, swędzenie, pieczenie spojówek, łzawienie czy obrzęk powiek. Niektórzy odczuwają także pieczenie, ból lub swędzenie w gardle.

Terapia alergii obejmuje głównie leczenie objawowe, tym niemniej bardzo ważne jest prawidłowe rozpoznanie i leczenie, gdyż nie leczona lub źle leczona może prowadzić do astmy. Diagnoza opiera się zwykle na wynikach testów skórnych lub specjalistycznych badaniach krwi.

Najczęściej stosowaną grupą leków są doustne leki przeciwhistaminowe, które zapobiegają łączeniu się uwolnionej w wyniku reakcji alergicznej histaminy z receptorami, a tym samym zapobiegają powstawaniu dokuczliwych objawów alergii. Starsze generacje leków przeciwhistaminowych mogły powodować senność, nowsze pozbawione są tego działania. Inną grupę leków stanowią leki zmniejszające przekrwienie. Mogą być one stosowane doustnie w postaci tabletek lub miejscowo w postaci kropli do oczu czy nosa. Podczas reakcji alergicznej tkanka nosa pęcznieje pod wpływem kontaktu z alergenem, co skutkuje obrzękiem błony śluzowej nosa i wzmożonym wysiękiem. W przebiegu alergii również naczynia krwionośne oczu mogą się rozszerzać, powodując zaczerwienienie. Leki obkurczające naczynia krwionośne zmniejszają obrzęk, zaczerwienie, przekrwienie oczu czy nosa. Często stosowane są razem z lekami przeciwhistaminowymi. Miejscowych leków obkurczających nie należy stosować dłużej niż kilka dni, natomiast leki doustne z tej grupy, ponieważ mogą podnosić ciśnienie krwi, nie powinny być stosowane u osób z nadciśnieniem i jaskrą.

Jedną z metod leczenia alergii jest odczulanie. Jest to proces ustalany indywidualnie dla każdego pacjenta, polegający na podawaniu określonych dawek alergenów w postaci szczepionek. Są one podawane na początku w krótszych, a następnie w dłuższych odstępach czasu przez kilka lub kilkanaście tygodni, a następnie w odstępach miesięcznych nawet przez kilka lat. Efektem odczulania może być znaczne zmniejszenie występowania objawów alergii. Trzeba jednak pamiętać, że immunoterapię należy przeprowadzić przed okresem pylenia. Decyzję o podjęciu immunoterapii podejmuje lekarz w zależności od indywidualnych potrzeb danego pacjenta.

Nie mniej ważne od leczenia farmakologicznego jest postępowanie zapobiegawcze.

Osoby zmagające się z alergią powinny unikać kontaktu z alergenem. W okresie pylenia, o ile to możliwe najlepiej unikać wychodzenia z domu i otwierania okien. Jeśli już wietrzyć pomieszczenia to krótko i intensywnie, najlepiej w godzinach nocnych, kiedy stężenie pyłków jest najmniejsze. Największe stężenie pyłków występuje w ciepłe, słoneczne, wietrzne dni, natomiast spada ono w czasie deszczu, dlatego na spacer najlepiej wybrać się właśnie zaraz po deszczu. Po każdym powrocie warto zmienić ubranie, a także wziąć prysznic, aby spłukać z siebie pyłki. Nie należy kłaść się do łóżka w odzieży, w której wychodziło się na zewnątrz, gdyż przyniesione na ubraniu pyłki zostają w pościeli, czego efektem jest narażenie alergika na kontakt z alergenem przez kolejne kilka godzin snu. Należy również unikać zdejmowania ubrań w sypialni. Planując wypoczynek warto wybierać rejony, w których stężenie pyłków jest niższe, czyli morze lub rejony górskie.

Mgr farm. Agnieszka Sułko

Wróć do bazy porad